مىشود گاه به قطع كامل اين ارتباط مىانجامد به طورى كه صاحبان آنها هرگز بيدار نمىشوند ، و اما ارواح ديگر در حال خواب و بيدارى در نوسانند تا فرمان الهى فرا رسد . 6 - توجه به اين حقيقت كه انسان همه شب به هنگام « خواب » در آستانه مرگ قرار مىگيرد درس عبرتى است كه اگر در آن بينديشد براى « بيدارى » او كافى است . 7 - تمام اين امور به دست قدرت خداوند انجام مىگيرد ، و اگر در آيات ديگر سخن از قبض روح به دست « ملك الموت » و فرشتگان مرگ آمده ، به عنوان اين است كه آنها فرمانبران حق و مجريان اوامر او هستند و تضادى ميان اين دو وجود ندارد . به هر حال اين كه در پايان آيه مىفرمايد : « در اين موضوع نشانه‌هاى روشنى است براى كسانى كه انديشه مىكنند » منظور نشانه هايى از قدرت خداوند و مساله مبدء و معاد و ضعف و ناتوانى انسان در برابر اراده او است . از آنجا كه در آيه گذشته حاكميت « اللَّه » بر وجود انسان و تدبير او از طريق نظام مرگ و حيات و خواب و بيدارى مسلم شد در آيه بعد سخن از انحراف مشركان در مساله شفاعت به ميان مىآورد تا به آنها ثابت كند مالك شفاعت همان مالك مرگ و حيات آدمى است ، نه بتهاى فاقد شعور ، مىفرمايد : « آنها غير خدا را شفيعان خود برگزيدند » ( * ( أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّه شُفَعاءَ ) * ) ( 1 ) . مىدانيم كه يكى از بهانه‌هاى معروف بتپرستان در مورد پرستش بتها اين بود كه مىگفتند : « ما آنها را بخاطر اين مىپرستيم كه شفيعان ما نزد اللَّه بوده

--> ( 1 ) « ام » در اينجا منقطعه و به معنى « بل » مىباشد ، و اگر متصله باشد بايد لنگه اى در مقابل آن تقدير گرفته شود كه خلاف ظاهر است .